Friday, August 17, 2018

మార్పుమాలక్ష్మి

శ్రావణ మాసం వచ్చేసింది. అన్నీ ఆడాళ్ళ పండగలే. ఆడాళ్ళు బోల్డు బిజీ. చూడటానికి చాలా బాగుంటుంది. 

కొత్త చీరలు, పసుపు పాదాలు, తల్లో పూలు... 

కానీ ఆ కొత్త చీరలు చూసే వాళ్ళకి తెలీవు .. ఎన్ని డిస్కౌంట్లు ఉన్నా బడ్జెట్ లో మంచి చీర తెచ్చుకోవడానికి ఆ అతివ ఎంత కష్టపడిందో. పసుపు పాదాలు చూసే వారికి తెలీదు ... టెయిలర్ల చుట్టూ పీకో, ఫాల్, బ్లౌజ్ కోసం, శ్రావణ మంగళవారాల నోముల కోసం కాళ్లరిగేలా ఆ పడతి ఎలా తిరిగిందో. 

అసలే బిజీ గా ఉన్న ఆడవాళ్ళ కాలెండర్ లో శ్రావణ మాసం ఇంకో హడావుడికారి. 

working women అయినా, house wives అయినా ఈ మాసం చాలా stressful గా ఉంటుంది .. శుక్రవారమే ఇంటెడు పని, ఆరోజే రాని domestic help, పిండి వంటలు, మామూలు పనుల మీద ఈ తమలపాకులు, వక్కలు, పళ్ళు, పూల షాపింగ్, పేరంటాలకి, నోములకి ఎక్కే గడప, దిగే గడప .. పోనీ ఓపిక లేక ఏదైనా తక్కువ చేస్తే గిల్టీ ఫీలింగ్ .. 

అయినా ఇష్టం గా చేసేది కష్టంగా అనిపించదు అనుకోండి. పైగా ఈ నెల చేసుకొనే వ్రతాలు,  పూజలు,నోములు అన్నీ వారి 'సౌభాగ్యం' ఉరఫ్ 'అత్తారింటి మేలు/భర్త ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాలు/ముత్తయిదువతనం' మీద ఆధారపడి ఉన్నాయి మరి!   

అదేంటమ్మాయ్? భర్త, అత్తమామల బాగు కన్నా ఇంకా ఆడదానికి ఏం కావాలి అని అడిగే వారు ఇక్కడే చదవడం ఆపేయచ్చు. 

ఇంకా చదువుతున్నారా? Good. 

ముందుగా నేను clarify చేయాల్సినది ఏమిటంటే ... నాకు మన సంప్రదాయాల పట్ల అగౌరవం లేదు. మన సంస్కృతి అంటే చులకన భావం కూడా లేదు. 

కాలాల మార్పును, సాంఘిక అవసరాలను అందంగా పండగల్లో ఇమిడ్చిన సంస్కృతి మనది. మన సాంప్రదాయాల్లో కొన్నిటి అర్ధం తెలుసుకుంటే మన పెద్దవాళ్ళ మీద గౌరవం కలుగుతుంది.

ఈ గౌరవం తో వీటన్నిటినీ నేను పాటించాను... అమ్మ కి assistant గా. 

ముత్తయిదువ పాదాలకి పసుపు రాసే అప్పుడు ఏ భాగమూ పసుపు అంటకుండా ఉండకూడదు ... మడమలు, కాలి వేళ్ళ మధ్య, కాలి గోళ్ళ అంచులు .. ఏదీ మిస్ అవ్వకుండా పసుపు రాయాలి. కుంకుమ మొత్తెయ్యకూడదు .. అందంగా పెట్టాలి. చూపుడు వేలు ఉపయోగించకూడదు. శ్రావణ మాసం మరీ ముఖ్యంగా ఇంట్లో ఏదో ఒక పండు ఉంచుకోవాలి ... ముత్తైదువులు వస్తే బొట్టు పెట్టి పండు ఇవ్వకుండా పంపకూడదు. శ్రావణ శుక్రవారాలు పొద్దున్నే లేవాలి. తలంటు పోసుకోవాలి. అసుర సంధ్య వేళ ఇంట్లో దీపం ఉండాలి.  నోములు, వ్రతాల్లో పాల్గొన్నాను కూడా. 

అలా దగ్గర నుంచి చూసాకే కొన్ని ఆలోచనలు కలిగాయి. 

ఈ శ్రావణ మాసం నోములు, వ్రతాలు  ఇత్యాదివి 'ఆడవారు - పెళ్లి' .. ఈ సంబంధం లో నే నడుస్తాయి. 

పెళ్లి కాని ఆడపిల్లలు మంచి భర్త రావడానికి, పెళ్లయ్యాక అంతా బాగుండటానికి ఈ నోములు పడతారు (దీనికి మూల-ఆలోచన (దుష్ట సమాసం లా ఉంది) .. పెళ్లికాని పిల్లలు అందరి కళ్ళల్లో పడి మంచి సంబంధాలు రావాలి అని కదా .. అందుకే వారు పసుపు ఎట్లా రాస్తారో, కుంకుమ ఎట్లా పెడతారో, విస్తరాకు లో ఉప్పు ఎంత వడ్డిస్తారో అనే విషయాల మీద వారిని పెద్ద ముత్తైదువ లు judge చేసి సంబంధాలు చెప్తారు (దుష్ట సమాజం లా ఉంది)

పెళ్లి అయిన ఆడవారేమో ఇంతకు ముందు చెప్పినట్టు గా పెళ్లి-centric ప్రపంచాన్ని పదిలంగా ఉంచుకునేందుకు చేస్తారు ఈ పూజలని. 

అవునూ .. చేస్తారు .. ఇంతకీ నీ ప్రాబ్లమ్ ఏంటి? అని అడిగితే .. the following is my problem. 

సాంఘిక అవసరాలని బట్టీ ఏర్పడిన పండగలు ఆ అవసరాలు మారినప్పుడు మారాలి. 

పెళ్లి విషయానికొస్తే .. పెళ్లి చేసుకొనే ఉద్దేశ్యం లేని ఆడవారు, ఉద్దేశం ఉన్నా అవ్వని వాళ్ళు, divorcees, ముత్తయిదువలు కాని వారు .. వీళ్ళకి ఈ మాసం ఓ ఇబ్బందికరమైన సమయం. 

(ఒకప్పటి కంటే widows పట్ల మన సమాజం ప్రవర్తన మారింది. కానీ ఇప్పటికీ ఆడవారికి ఏర్పరిచిన hierarchy లో మొదటి స్థానం ముత్తైదువులదే. అంటే కేవలం భర్త బ్రతికి ఉండటమే ఆడవారి స్థానాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. జీవన్మరణాలు are just a matter of chance కదా?

అలాగే పెరుగుతున్న divorces కి కారణం ఆడవారిలో సహనం, compromise అయ్యే తత్వం తగ్గుతూ ఉండటమే అన్న అభిప్రాయం ఉంది. నా అభిప్రాయం అడిగితే అసలు మనకి ఒకరి డివోర్స్ మీద అభిప్రాయం ఉండకూడదు అంటాను నేను. భార్యాభర్తలు పక్కపక్క నుంచుంటే వారి మధ్య నుంచి నడవకూడదు అంటారు మన పెద్దవాళ్ళు. మరి అంత close relationship లో మన అభిప్రాయాన్ని మాత్రం ఎందుకు దూర్చడం?) 


అదీ కాక ఆడవారి evolution లో ఇది చాలా ముఖ్యమైన టైం. మన చుట్టూ జరుగుతున్న ఉద్యమాలని చూస్తే తెలుస్తోందిది. అసలు మనతో మనమే చెప్పుకోడానికి భయపడే ఎన్నో విషయాలు social media లో షేర్ చేసుకోబడుతున్నాయి. అవి చదివి ...మనం ఒక్కరమే కాము అన్నమాట! అని తెలుస్తోంది. 

ఇప్పుడు పెళ్లి ఆడపిల్లల లైఫ్ గోల్స్ లో ఒకటి మాత్రమే. ఇప్పుడు ఆడవాళ్ళకి తానెవరో, తనకి ఏం కావాలో తెలుసుకోవడం  చాలా ముఖ్యం. ఆడవారి ఆరోగ్యం ఇప్పుడు చాలా challenges ని ఎదుర్కుంటోంది. వీటన్నిటి గురించి ఆడవాళ్ళే తెలుసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. మాట్లాడుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. వేదికల మీద కాదు ... చర్చా కార్యక్రమాల్లో కాదు ... డిబేట్ల లో కాదు .. చాలా ఆప్యాయంగా, ప్రేమ గా , understanding గా .. మనలో మనమే .. పేరంటాళ్లలో కబుర్లు చెప్పుకుంటాం చూడండి .. అలా అన్నమాట. 

ఇప్పుడు మీకు Bechdel Test గురించి చెప్పాలి. (బెక్ డెల్ టెస్ట్) 

సాధారణంగా ఈ టెస్ట్ సినిమాల కి అప్లై చేస్తారు. 

ఈ టెస్ట్ పాసవ్వాలంటే ఓ సినిమా లో ఈ మూడు విషయాలు ఉండాలి. 

1. సినిమాలో కనీసం రెండు స్త్రీ పాత్రలు ఉండాలి 
2. ఆ స్త్రీ పాత్రలు ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకోవాలి 
3. వారు మాట్లాడుకొనే టాపిక్ మగాడి గురించి అయ్యుండకూడదు ...

సినిమాలలో స్త్రీ పాత్రల చిత్రణలో వెలితి ని ఈ టెస్ట్ ఎత్తి చూపించింది. రెండు కూడా స్త్రీ పాత్రలు లేని సినిమాలు ఉన్నాయని తెలిసింది .. ఆ పాత్రలు అసలు ఒకరి తో ఒకరు మాట్లాడుకొనే situations రాయబడలేదు, తీయబడలేదు అని తెలిసింది. పోనీ మాట్లాడుకున్నా - మగాడి గురించే మాట్లాడుకొనేలానే ఎక్కువ ఉంటాయి ఆ సీన్లు అని తెలిసింది. 

సినిమాల సంగతి వదిలేయండి. 

ఆడవారి గా మన రోజూ జీవితం లో... ముఖ్యంగా శ్రావణ మాసానికి ఈ టెస్ట్ ని అప్లై చేస్తే ఏం తెలుస్తుంది? 

పెళ్లి ని equation లోంచి తీసేస్తే ఆడవారి విలువ ఎంత? ఆడవారి ఆరోగ్యం, వారి personal goals, ambitions, వారి సర్వతోముఖాభివృద్ధి ... ఇలాంటి టాపిక్స్ కి  సమయం, సందర్భం ఏది? మారుతున్న సామాజిక పరిస్థితుల లో వాయినాలు. తాంబూలాలు ఎవరికి ఇవ్వాలో, పేరంటాలకి ఎవర్ని పిలవాలో ఎలా నిర్ణయించాలి? 

కొన్ని చోట్ల మారాం మనం. 

కాలి బొటన వేళ్ల కి పసుపు రాస్తే చాలు ఇప్పుడు. (సంప్రదాయాలు మర్చిపోతున్నామని నిట్టూర్చక్కర్లేదు ... ఐదు వేల రూపాయల ఉప్పాడ చీర కట్టుకున్నప్పుడు తెలుస్తుంది .. ఈ మార్పు చీర కి పసుపు అంటకుండా ఎలా ఉపయోగపడుతుందో. మరక కన్నా మార్పు మంచిది!)

కొంగున కట్టుకొచ్చే శనగలకి ఇప్పుడు కవర్లు ఇస్తున్నారు.  

శ్రావణ మాసం అంతా కేజీలు కేజీలు నిలవయిపోయే శనగల తో వడ, సుండల్ వంటి traditional వంటలే కాదు పంజాబీ ఛోలే, చనా మసాలా, ఫలాఫల్, చనా పులావు వంటి కొత్త వంటలు కూడా చేసుకుంటున్నారు. 

'శీఘ్రమేవ కళ్యాణ ప్రాప్తిరస్తు' నుంచి ఆశీర్వచనాలు 'ఇష్టకామ్యార్ధసిద్ధిరస్తు' కి మారుతున్నాయి. 

ఇవి చాలా మంచి పరిణామాలు. (ముఖ్యంగా శనగలు ... ఇంతకు ముందు అవే అవే తిని ఒకటే బోరు)  

మన జీవితం నాణ్యత ను పెంచే ఏ విషయాన్నైనా ఐశ్వర్యం గా కొలవడం మన అలవాటు. అష్టలక్ష్ములు అలాగే కదా ఏర్పడ్డారు ... ధనం, ధాన్యం, సంతానం, ధైర్యం... ఇలా.

అలాంటప్పుడు మార్పు ని కూడా మనం ఐశ్వర్యం గా పరిగణించాలి.

మన పండగలు, సంప్రదాయాలు, సంస్కృతి మన తో పాటే .. relevance కోల్పోకుండా సాగాలి అంటే .. ఈ శ్రావణ మాసం మార్పుమాలక్ష్మి ని కూడా బొట్టెట్టి పిలవాలి. 

Friday, August 10, 2018

అంట్లు తోమడం - ఓ అధ్యయనం

ఈ రోజు నుంచి నాలుగు రోజుల పాటు నేను అంట్లు తోమాలి.

మా ఇంట్లో అంట్లే.

మా డొమెస్టిక్ హెల్ప్ పెళ్లి కి వెళ్ళింది. అందుకని.

First things first, నాకు పనిమనిషి అనే పదం కంటే డొమెస్టిక్ హెల్ప్ అనటమే ఇష్టం (ఈ టాపిక్ మీద తర్వాత మాట్లాడుకుందాం) మా 'హెల్ప్' రాకపోవటం వల్ల ఆమె చేసే ఇంటెడు పని ని మాలో మేమే పంచుకోవడం లో - నేను ఇష్టం గా తీసుకున్న పని అంట్లు తోమడం. ఎందుకు ఇష్టమో .. చివర్లో చెప్తాను.

ఏ పని చేసినా నా షరతుల మీద చెయ్యటం నాకు అలవాటు.

1. నేను రోజుకి ఒక్క సారే తోముతాను. ఎన్ని పడినా ఫర్వాలేదు.
2. పెద్ద కుక్కర్ తోమను. అది తోమాలంటే నీరసం... తోమాక ఆయాసం. అందుకే.
3. నేను తోముతుంటే మధ్యమధ్య లో కొత్త అంట్లు వెయ్యకూడదు. అన్నీ ఒకే సారి వేసేయాలి.
4. మధ్యమధ్యలో ఆ గరిట కావాలి, ఈ ప్లేట్ కావాలి అని అడగకూడదు. అన్నీ అయ్యాకే వాడుకోవాలి.

ఇంట్లో వాళ్ళు కాబట్టి ఇన్ని షరతులకీ ఒప్పుకొని పని చేయించుకుంటారు పాపం. ఒక్కోసారి మా 'హెల్ప్' వచ్చే వరకూ కంచాలు, టిఫిన్ ప్లేట్లు throw-out వి వాడటం కూడా కద్దు! మా వాళ్ళు అంత దయార్ద్రహృదయులు 😊

నేను అంట్లు తోమాలంటే పీచు, విమ్ సరిపోవు.

Laptop, blue tooth earphones (wireless) కావాలి. saavn.com లో నా ప్లే లిస్ట్ ఒకటి ఉంటుంది. అది నా చెవుల్లో ప్లే అవుతూ ఉండగా నేను అంట్లు తోముతాను. పాట లేనిదే పని లేదు. ఒక్కో సారి ఒకే పాట లూప్ లో ప్లే అవుతూ ఉంటుంది ... ఆ ఒక్క పాట తో టబ్బుడు అంట్లు తోమేసిన సందర్భాలు ఉన్నాయి.

ఇవేవీ లేకుండా కూడా అంట్లు తోమాలి అంటే నా మెదడు లో రేడియో స్టేషన్ ఆన్ అవుతుంది. ఎఫెమ్ రేడియో లో లాగా అక్కడ కూడా పాటలు తక్కువే. మిగిలిన గోల ఎక్కువ. అందుకే ఇది ఎక్కువ prefer చెయ్యను.

బ్లూ టూత్, వైఫై లాంటి టెక్నాలజీ రాక ముందు తోమలేదా అంటే తోమాను. అప్పుడు నా Entertainment Partner - వివిధ భారతి.

Running water సౌకర్యం లేనప్పుడు, పంపు washer పోయి .. అయితే ఎక్కువ నీళ్లు లేకపోతే బొట్టు బొట్టు గా నీళ్లు వస్తూ, అందరూ పడుకున్నారు కాబట్టి ఎక్కువ చప్పుడు చెయ్యకుండా ఉంటూ, సింక్ లో నీళ్లు నిలిచిపోతే ముందు అది క్లీన్ చేసి, చలి కాలం లో చల్ ల్ ల్ ల్లటి నీళ్ల తో .. 120 రూపాయల నెయిల్ పాలిషో, అందమైన అరబిక్ డిజైన్ లో గోరింటాకో పెట్టించుకుని... ఇలాంటి ప్రతికూలమైన పరిస్థితుల్లో కూడా అంట్లు తోమిన అనుభవం ఉంది నాకు. ఒక్కోసారి apron, gloves తో సరదాగా కూడా తోమాను. Ads లో లాగా చూడటానికి బాగుంది కానీ gloves తో టైం ఎక్కువ పట్టింది.

అప్పుడప్పుడూ చేస్తే సరదాగా ఉంటుంది కానీ వరసగా ఎక్కువ రోజులు తోమవలసి వచ్చేప్పుడు కొన్ని కొన్ని points of view అర్ధం అవుతాయి. రోజూ ఇదే పని చేసే వాళ్ళు ఎలా చేస్తున్నారు? గంట పాటు కష్టపడి తోమిన అంట్లు ఒక్కొక్కటి తీసి వాడేస్తుంటే బాధగా ఉంటుందా? అవి అలాగే ఉంచెయ్యచ్చు కదా అనిపించదా? ఈ వంటలు అవీ వండుకోవటం వల్లనే కదా ఇంత పని ... ఇందుకేనేమో బిజీ గా ఉన్న కొన్ని ఇళ్ళల్లో వంటలు మానేస్తున్నారు/తగ్గిస్తున్నారా? వెంకటేశ్వర స్వామి ని 'తోమని పళ్యాల వాడే' అని ఇందుకే అన్నాడా అన్నమయ్య?

ఇదంతా చదువుతున్న ప్రవాస భారతీయులకి నవ్వు రావచ్చు. వాళ్ళు రోజూ అంట్లు తోముకోవాలి మరి. అక్కడ మనలా servant వ్యవస్థ లేదు కదా . కానీ అక్కడ వాళ్ళతో నేను ఈ విషయం మీద మాట్లాడిన మీదట నాకు కొన్ని విషయాలు తెలిసాయి.

అక్కడ ease of operation ఉందిట. అంటే ఇవే అంట్లు .. కానీ సులువులు ఎక్కువ.

ఒకటి ... అసలు వాళ్ళు 'అంట్లు తోమడం' అనరు ... చక్కగా 'doing the dishes' అంటారు .. పేరు నుంచే pleasantness మొదలయిపోలేదూ?

రెండు .. dish washers వారి వంటింటి సామాగ్రి లో భాగం .. ఫ్రిజ్, స్టవ్ లాగా.

ఒక వేళ అవి లేకపోయినా హైట్ సరిగ్గా ఉండి, స్క్రాప్ కలెక్టర్స్ వల్ల ఎక్కువ బ్లాక్ అవ్వని సింక్ డిజైన్లు, ఎక్కువ సార్లు తిప్పుకోడానికి వీలు గా ఉండే పంపులు, పుష్కలంగా నీళ్లు, (వేడి నీళ్లు!), తోమిన సామాను కోసం పక్కనే రాక్ లు .. ఇలాంటి కొన్ని సౌకర్యాల వల్ల తోమినట్టు ఉండదని వినికిడి. ఇంకో option లేకపోవడం కూడా సద్దుకుపోవడానికి ఇంకో కారణం అయ్యుండొచ్చు 😉

Note to self: అమెరికా వెళ్లి అంట్లు తోమి ఇది నిజమో కాదో తేల్చుకోవాలి .. కాకపోతే వీసా ఇంటర్వ్యూ లో 'అమెరికా లో అంట్లు తోమడాన్ని రీసెర్చ్ చెయ్యడానికి వెళ్తున్నాను' అని చెప్తే వాళ్ళు ముందు GRE TOEFL పరీక్షలు రాసి రమ్మంటారో ఏంటో ? పోనీ అంట్లు తోమడానికి వెళ్తున్నాను అంటే మాకేం అక్కర్లేదు అనేస్తారు. టూరిస్ట్ వీసా తీస్కొని ఈ రీసెర్చ్ కానివ్వాలి. End of 'Note to Self'.

ఇంటి పనులన్నిటిలో అంట్ల పని ఎందుకు ఇష్టమో చెప్తా అన్నాను కదా ..

అంట్లు తోమడం ఒక్కోసారి నా లైఫ్ లో humbling experience గా ఉపయోగపడింది. ఓ పెద్ద ప్రోగ్రాం లో పాడో, ఓ అవార్డు తీసుకొనో వచ్చిన మర్నాడు ఒక్కోసారి ఈ పని చెయ్యవలిసి వచ్చేది.

సింహాసనం మొదటి సారి ఎక్కిన కృష్ణదేవరాయల్ని అప్పాజీ చాచి చెంపకాయ కొట్టాడట .. అహం ఏవైనా వచ్చిందేమో చూడటానికి. దానికంటే ఇదే బెటర్ కదా... అహింసా మార్గం లో అహాన్ని చంపే అంట్లు!

అంట్లు తోమడం 'MINDFUL MEDITATION' కి అనువైన పని అని ఓ అభిప్రాయం ఉంది .. దీనితో నేను పూర్తి గా ఏకీభవిస్తాను

ఏ పని చేస్తూ అయినా మెడిటేషన్ చెయ్యచ్చు అనే కాన్సెప్ట్ ఏ ఈ 'MINDFUL MEDITATION'

గతం, భవిష్యత్తు .. ఈ రెంటి నుంచి ఆలోచనల్ని ఉపసంహరించి 'ఇప్పుడు' లో ఉండటమే కదా మెడిటేషన్ అంటే ..

పంపు తిప్పగానే వచ్చే నీటి ధార ... ఒక్కొక్క సామాను మీద పడి ఒక్కోలా శబ్దం చేస్తూ .. లోతు ఎక్కువ ఉన్న గిన్నె లో మంద్రంగా .. పళ్లాల మీద తారస్థాయి లో ... విమ్ లిక్విడ్ నీటి తో కలిసినప్పుడు ఏర్పడే చిక్కటి నురగ, scotch brite scrub pad తో మమేకమై ... ఒక్కో సామాను మీద అరచేతుల కదలిక…

వింత ఆకారం లో ఏర్పడిన పాల గిన్నె లో మాడు .. స్టీల్ డబ్బా మీద engrave చేసిన అమ్మమ్మ పేరు ... అన్నం వండాలంటే అవసరం అయ్యి తీరే కొలత సోల, నీళ్ల చెంబు ... పుట్టినరోజు కి అక్క కొనిచ్చిన 'happy birthday' మగ్ ... కాఫీ ఫిల్టర్ చిల్లుల లోంచి జారుతున్న సహస్ర ధారలు ... seven sisters లాంటి ఒకే లాంటి నీళ్ల గ్లాసులు - ఒక దాంట్లో ఇంకొకటి చక్కగా పట్టేస్తూ... గోడ ఉన్న డాడీ కంచం... అలాంటిదే కొంచెం చిన్నది .. కొంచెం సొట్ట పడింది ... అమ్మ కంచం ... పచ్చడి/ఊరగాయ వేసుకోడానికి సెపరేట్ గుంట ఉండే టిఫిన్ ప్లేట్లు...

కొన్ని సెకన్ల క్రితం 'అంట్లు' .. ఇప్పుడు స్నానం చేసిన పాపాయి బుగ్గ లాగ మెరిసిపోతున్న బాసన్లు ...

'అదో పనా' అని చులకనగా చూస్తే - చాకిరీ

'అదే పని' గా చేస్తే ఓ అపురూపమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి

'ఫ్రెలసీ'

ఫ్రెండ్షిప్ డే అయింది కదా కొన్ని రోజుల క్రితం ... 

అసలు ఈ ఫ్రెండ్షిప్ డే ఎందుకొచ్చింది లాంటివి నేను చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు .. 

ఇక్కడ చదువుకోవచ్చు ... 

ప్రతి 'రోజు' లాగానే ఎఫ్ ఎం రేడియోల ప్రోగ్రామ్స్..... మాల్స్ లో డిస్కౌంట్స్, వాట్సాప్ లో అవే అవే మెసేజులు ... ఈ టాపిక్ మీద సినిమాల్లో అవే అవే పాటలు ....  సెలెబ్రిటీ స్నేహాల మీద ఆర్టికల్స్ ... 

 ఇంకో వైపు 'ఈ దినాలు ఏవిటండీ?' అంటూ అవే అవే వాపోవడాలు ... 

అందుకే 'హ్యాపీ ఫ్రెండ్షిప్ డే' లోంచి 'డే' తీసేస్తున్నాను నేను .. 

హ్యాపీ ఫ్రెండ్షిప్ గురించి మాత్రం మాట్లాడుకుందాం 

ఫ్రెండ్షిప్ కి హ్యాపీ గా ఉండే అవకాశాలు ఎక్కువ. ఎందుకంటే ఇక్కడ అడుగడుగునా స్వేఛ్చ ఉంది. (ఈ గూగుల్ లో చ కి ఛ వత్తు ఇచ్చుకునే స్వేఛ్చ మాత్రం లేదు 😞)  

1. స్నేహితుడ్ని ఎంచుకోవడం లో స్వేఛ్చ.. (బలవంతంగా మన మీద పడేసిన రక్తసంబంధాల్లా కాక) 

2. ఆ స్నేహం ఎలా ఉండాలో నిర్ణయించుకునే స్వేఛ్చ ... (మా మావయ్య ఫ్రెండ్ ఆదివారాలు ఇంటి కొచ్చి ఒక్క మాట మాట్లాడకుండా న్యూస్ పేపర్ మొత్తం చదువుకుని, కాఫీ తాగి వెళ్ళిపోయేవారు. ఇది వాళ్ళ ఫ్రెండ్షిప్.)

3. Quantity లో స్వేఛ్చ .... ఒకే సారి ఎంత మంది ఉన్నా 'యారో( కా యార్' అని పొగుడుతారు. ఒకరి తర్వాత ఒకరు అయినా ఎక్కువ మంది boy friends/girl friends ఉన్న వాళ్ళకి, ఇద్దరు భార్యలు ఉన్న వాళ్ళకి, ఎక్కువ మంది పిల్లల్ని కనేసిన వాళ్ళకి ఈ అదృష్టం లేదు కదా ..   

4. ఒక స్నేహం టైం అయిపోయినప్పుడు చాలా అందంగా ఫేడ్ అవుట్ అయిపోతుంది ... పాటల్లో చివరి లైన్ లా గా ... స్కూల్ ఫ్రెండ్స్ తో 'టచ్' పోతుంది ... ఊరు మారిపోయినప్పుడు మాంఛి farewell party తో end అవుతుంది. Divorce లాంటి painful process లు ఉండవు. అలాగే తల్లిదండ్రుల నుంచి విడిపోయినప్పుడు ఉండే societal judgments ఉండవు. 

ఈ వదిలేయబడ్డ ex-స్నేహితులు కూడా వదిలేయబడ్డ ప్రేమికుల్లాగా కాక హుందాగా ప్రవర్తిస్తారు ... ఫ్రెండ్ వదిలేసిన వాడు దేవదాసు అవ్వడం అరుదు. ఇంటి బయట నుంచొని హంగామా చేయడం ఇంకా అరుదు. ఫ్రెండ్షిప్ కి ఒప్పుకోకపోతే యాసిడ్ పోయాడాల్లాంటివి అరుదారుదు. (ఇది నేను కనిపెట్టిన పదం). 

ముగింపు కూడా అందంగా ఉండే బంధం ఇది! 

కానీ నేను కూడా ఎఫెమ్, మాల్స్, వాట్సాప్ చేసే తప్పే చేస్తున్నాను .. 

నేను కూడా 'స్నేహబంధమూ ... ఎంత  మధురమూ' 'స్నేహమేరా జీవితం .. స్నేహమేరా శాశ్వతం' అని ప్రతి సంవత్సరం వేసే పాటలే పాడుతూ, పిజ్జా హట్  లో ఫ్రెండ్షిప్ డే స్పెషల్ డిస్కౌంట్ లో ఒకటికి రెండో పిజ్జా తింటూ, మళ్ళీ ఇద్దరు సినీ తారల మధ్య ఫ్రెండ్షిప్ మీద రాసిన ఆర్టికల్ చదువుతూ కూర్చుంటే friendship లో complications గురించి ఎవరు మాట్లాడతారు? 

అవును, ఫ్రెండ్షిప్ లో complications ఉంటాయి. 

అందులో నాకు తెలిసి జెలసీ ఒకటి ... ఫ్రెండ్స్ మధ్య జెలసీ కి నేను 'ఫ్రెలసీ' అని పేరు పెట్టాను. 

ఇది చాలా కామన్. దీని గురించి మాట్లాడకపోవడం కూడా అంతే కామన్. 

ఇది కామన్ కాబట్టి మాట్లాడకుండా ఉంటారు అనేది నిజం కాదు. జెలస్ ఫీలయినందుకు గిల్టీ ఫీలయ్యి మాట్లాడకుండా ఉంటారు అనుకుంటాను. 

నా ఫ్రెండ్ మీద నేను అసూయ చెందాలి అని ఎవరూ ప్లాన్ చేసుకోరు. కానీ కొన్ని పరిస్థితుల వల్ల అలా జరుగుతూ ఉంటుంది. 

మన ఫ్రెండ్ ఏదైనా గొప్పది సాధిస్తే చాలా ఆనందంగా ఫీలవుతాం. 

కానీ అదే మీరు కూడా సాధించాలని చాలా ఏళ్ళు గా కృషి చేస్తూ అది మీకు అందకుండా మీ ఫ్రెండ్ కి అందేసినప్పుడు ... అప్పుడు అసూయ కలుగుతుంది. 

మన తో ఉన్న వాళ్ళు మన ఫ్రెండ్ ని పొగిడితే కొంచెం గర్వంగా అనిపించినా, కొంచెం అసూయ కూడా కలుగుతుంది.  

ఒక్కో సారి ఈ అసూయ కి కారణం కూడా అక్కర్లేదు. 

ఒకవేళ ఈ అసూయ కలగకపోతే మంచిదే. 

కానీ కలగటం లో అసహజం ఏమి లేదు. సొంత అక్కా చెల్లెళ్ళ మధ్యా, అన్నదమ్ముల మధ్యా కూడా ఇలాంటివి కలుగుతాయి కదా. 

అంత మాత్రాన మన స్నేహితుడి మీద మన కి ప్రేమ తగ్గిపోయినట్టు కాదు.

అసూయ కి పెట్టింది పేరైన దుర్యోధనుడు కర్ణుడి పట్ల ఎంత మంచి ఫ్రెండ్ గా ఉన్నాడో చూడండి ... ఇద్దరూ దారుణంగా చచ్చిపోయారనుకోండి .. (bad example 🙊) 

General గా సినిమాల్లో ఈ అసూయ చెందిన ఫ్రెండ్స్ ని విలన్ల పక్కన చేరి హీరో కి వెన్ను పోటు పొడిచే వారి  గా చూపిస్తారు..  పెద్ద మనసున్న హీరో వాళ్ళ దగ్గరకు వెళ్లి తన వల్ల కలిగిన అసూయ కి క్షమాపణ చెప్పుకున్నా వాళ్ళు కరగరు... పాపం హీరో అయిష్టంగా వాళ్ళని చంపాల్సి వస్తుంది (కొన్ని సినిమాల్లో మారినట్టు కూడా చూపించారు లెండి) 

సినిమా లో చూపిస్తే చూపించారు కానీ అసూయ చెందగానే నెగటివ్ క్యారెక్టర్ గా మనని మనం మాత్రం చూసుకోకూడదు అని నా అభిప్రాయం. 

అసూయ కలిగింది. దానితో మనం ఏం చేస్తాం అన్నదే ముఖ్యం. 

నేను మనిషినే కదా అని నవ్వుకొని ఆ ఫీలింగ్ ని పట్టించుకోకపోతే దానిలోంచి పవర్ తీసేసిన వాళ్ళం అవుతాం. 

ఎవరి వల్ల అసూయ కలిగిందో వాళ్ళని ఏదో ఒకటి అంటే కసి తీరుతుంది అంటే .. ముందు ఆ 'కసి' అనే ఫీలింగ్ పోయే వరకూ ఆ వ్యక్తి ని కలవకపోవటమే బెటర్. 

'అసలు ఈ అసూయ ని నేను ignore చెయ్యలేక పోతున్నాను' అంటే మీరు ఆ స్నేహం నుంచి తప్పుకోవడమే మంచిది. 

మీ లో అనుక్షణం అసూయ ని కలిగించే స్నేహం మీకెందుకు? అలాగే అసూయ నిండిన ఫ్రెండ్ మీ స్నేహితుడికి ఎందుకు? 

కానీ ఒక్క విషయం. 

అసలు మీలో ఎటువంటి అసూయ కలిగించని ఫ్రెండ్ ఎందుకు? మిమ్మల్ని challenge చెయ్యని బంధాలు ఎందుకు? తను లక్ష్యాలు సాధిస్తూ మిమ్మల్ని కూడా ఘనకార్యాలు చెయ్యమని చెప్పకనే చెప్పే ఫ్రెండ్ కన్నా ఇంకేం కావాలి? 

అంటే స్నేహం లో ఇంకో స్వేఛ్చ కూడా ఉంది .. 

అసూయ పడే స్వేఛ్చ! 

Friday, August 3, 2018

నేను రాసిన ఓ ఉర్దూ ఘజల్

నాకు ఘజల్స్ అంటే చాలా ఇష్టం.  

నాకు సంగీతం ఎంత ఇష్టమో సాహిత్యం అంత ఇష్టం ... అందుకే ఈ ప్రక్రియ అంటే అంత అనుబంధం ఏర్పడింది. 

మొహసిన్ నఖ్వీ , గాలిబ్, నాసిర్ కాజ్మి ఇలాంటి ఉర్దూ కవులు రాసిన పదాలకి ... జగ్జీత్ సింగ్, గులాం అలీ, మెహదీ హాసన్ వంటి వారి స్వరాలు, గళాలు తోడైనప్పుడు ఒక అందమైన ఘజల్ పుడుతుంది 

(ఈ కింది ఘజల్స్ మీద క్లిక్ చేస్తే యూట్యూబ్ కి వెళ్ళచ్చు )

దిల్ ధడక్ నే కా సబబ్ యాద్ ఆయా .. 
వొ తేరి యాద్ థీ .. అబ్ యాద్ ఆయా 

రంజిష్ హీ సహీ ... దిల్ హీ దుఖానే కేలియే ఆ ... ఆ ఫిర్ సే ముఝే ఛోడ్ కే జానే కేలియే ఆ .

తుమ్ నహీ ... ఘమ్ నహీ .. షరాబ్ నహీ ... ఏసి తన్ హాయి కా జవాబ్ నహీ ... 


వివిధ భారతి లో అప్పుడప్పుడూ ఘజల్స్ వినిపిస్తూ ఉంటారు ..  అలా surprise గా దొరికిన ఒక rare ఘజల్ .. రూపా గాంగూలి పాడిన 'తేరే కరీబ్ ఆకే .. బడీ ఉల్ఝనో( మే హూ .. మే దుష్మనో మే హూ కే తేరే దోస్తో మే హూ' అనే ఘజల్! 

ఘజల్ అంటే చేతిలో మందు సీసా ఉండాల్సిందే అంటే నేను ఒప్పుకోను 

ఘజలే ఒక మందు సీసా 😉😉

అన్ని ఘజల్స్ విరహం, రాతి గుండె ప్రేయసి, ఒంటరి తనం, మోస పోవటం .. ఇలాంటి వాటి చుట్టూనే ఉండవు .. కొన్ని కొన్ని సమాజం పోకడల్ని సున్నితంగా గుచ్చుతాయి .. కొన్ని జీవితం లోని అందాన్ని ఆస్వాదించమంటాయి .. కొన్ని 'నీకేమిటోయ్ .. నువ్వు గొప్పవాడివి' అని కూడా motivate చేస్తాయి. 

ఘజల్స్ లో ఉపమానాలు, అతిశయోక్తులు, ప్రాసలు ... భలే ఉంటాయి 

ఇంక నా ఘజల్ విషయానికి వస్తే ... ఇది ఈ మధ్యే రాసాను 

ప్రేమ లో స్వార్ధం ఉండదు .. త్యాగం తప్ప అంటారు కదా .. 

కానీ త్యాగం చేసే ముందు .. ఒక stage ఉంటుంది .. ప్రేమ లో. 

ఎందుకు ఆ ప్రేమ నా సొంతం కాకూడదు? ఏ? నేనేం తక్కువ? అని అడిగే ego hurt అయిన ప్రేమ అది. 

ఇంకా త్యాగం చేసేంత పరిణితి రాని ప్రేమ అది 

ఇంకా ఆశలు వదులుకొని ప్రేమ అది  

అలాంటి ప్రేమ గురించి ఉంటుంది నా ఈ ఘజల్ - 'అభీ తో యే ప్యార్ ఖుద్ గర్జ్ హై'   


Urdu Ghazal in Telugu text: 

అభీ తో యే ప్యార్ ఖుద్ గర్జ్ హై  
అభీ తో యే ప్యార్ ఖుద్ గర్జ్ హై  

అభీ యే నహీ కహా జాతా కె ... జావ్ ఖుష్ రహో 
అభీ యే నహీ సహా జాతా కె .. జాకే తుమ్ ఖుష్ రహో 
అభీ దిల్ - ఏ - నా(దా ( కో  సంఝానా హై 
కె కుర్బానీ మొహబ్బత్ కా ఫర్జ్ హై 

అభీ తో యే ప్యార్ ఖుద్ గర్జ్ హై  
అభీ తో యే ప్యార్ ఖుద్ గర్జ్ హై  

 బొహత్ సారీ ఖుషియా( దీ హై తూనే ముఝే ... బొహత్ సారె ఘమ్ భీ 
మైనే తుఝే ఓర్ తూనే ముఝే సంఝా ... కుచ్ జ్యాదా భీ కుచ్ కమ్ భీ 
యాదో ( కా వాదో ( కా బాతో ( కా రాతో ( కా 
తుఝే చుకానే కర్జ్ హై 

అభీ తో యే ప్యార్ ఖుద్ గర్జ్ హై  
అభీ తో యే ప్యార్ ఖుద్ గర్జ్ హై  

కుచ్ మొహబ్బతే( హారే హువే .. జిన్ పే లాచారీ కా కఫన్ హై 
కుచ్ మొహబ్బతే( ఐసి భీ... జో సంగె మర్ మర్ మే దఫన్ హై 
ఇష్క్ కె అబ్ర్ కో సబ్ర్ కా హవా దేనా 
కుచ్ హీ మొహబ్బతో ( కా తర్జ్ హై 

అభీ తో యే ప్యార్ ఖుద్ గర్జ్ హై  
అభీ తో యే ప్యార్ ఖుద్ గర్జ్ హై  

నిభాకే దేఖా భులాకే భీ ... పాస్ రెహ్కే దేఖా దూర్ జాకే భీ 
సెహ్ కె దేఖా కెహ్ కె భీ ... తైర్ కె దేఖా బెహ్ కె భీ 
యే ఇష్క్ భీ కైసా 
బిన్ దవా -ఎ - మర్జ్ హై 

అభీ తో యే ప్యార్ ఖుద్ గర్జ్ హై  
అభీ తో యే ప్యార్ ఖుద్ గర్జ్ హై  

యే ఇష్క్ ముఝే నహి ( ఛోడ్తా ... మేఁ తుఝే నహి ( ఛోడ్తా
తుమ్ భీ కహా కమ్ హో ... తూ భీ తో జిద్ నహి( ఛోడ్తా
తుమ్ మేఁ ఔర్ ప్యార్ .... సబ్కో అప్నే ఆప్ సే గర్జ్ హై 

తభీ తో యే ప్యార్ ఖుద్ గర్జ్ హై  
అభీ తో యే ప్యార్ ఖుద్ గర్జ్ హై  

English Text: 

Abhi tho ye pyaar khudgarz hai
Abhi tho ye pyaar khudgarz hai

Abhi ye nahin kahaa jaatha ke 'jaao, khush raho'
Abhi ye nahin sahaa jaatha ke jaake tum khush raho 
Abhi dil-e-naadaa ko samjhaanaa hai
Ke qurbani mohabbat ka farz hai 

Abhi tho ye pyaar khudgarz hai
Abhi tho ye pyaar khudgarz hai

Bahut saari khushiyaa dee hain tumne mujhe
Bahut saare ghum bhi
Maine tujhe aur tune mujhe samjhaa
Kuch zyaada bhi aur kuch kam bhi 
Yaadon kaa.. vaadon kaa.. baathon kaa... raathon kaa.. 
Tumhe chukaane karz hai

Abhi tho ye pyaar khudgarz hai
Abhi tho ye pyaar khudgarz hai

Kuch mohabbatein haare huey... jinpe laachaari ka kaphan hai
Kuch mohabbatein aisi bhi ... jo sang-e-marmar main daphan hai
Ishq ke abr ko sabr kaa hawaa denaa
Kuch hi mohabbathon ka tarz hai

Abhi tho ye pyaar khudgarz hai
Abhi tho ye pyaar khudgarz hai

Nibhaake dekha bhulaake bhi... paas rehke dekha door jaake bhi
Sehke dekha kehke bhi... thair ke dekha behke bhi 
Ye ishq bhi kaisa bin-dawa-e-marz hai

Abhi tho ye pyaar khudgarz hai
Abhi tho ye pyaar khudgarz hai

Ye ishq mujhe nahin chodtha .. main tujhe nahin chodtha
Tu bhi kaha kam ho... tu bhi tho zidd nahin chodtha
Tum, main aur pyaar... sab ko apne aap se garz hain

Tabhi tho ye pyaar khudgarz hai
Abhi tho ye pyaar khudgarz hai


Telugu translation: 

ఇంకా ఈ ప్రేమ స్వార్ధమైనదే 
ఇంకా ఈ ప్రేమ స్వార్ధమైనదే

'వెళ్ళు .. ఆనందంగా ఉండు' అని ఇంకా అనలేను 
నువ్వు వెళ్ళి ఆనందంగా ఉంటే తట్టుకోలేను 
ఇంకా ఈ అమాయకమైన మనసు కి చెప్పాలి 
త్యాగం చేయడమే ప్రేమ కర్తవ్యం అని 

ఇంకా ఈ ప్రేమ స్వార్ధమైనదే 
ఇంకా ఈ ప్రేమ స్వార్ధమైనదే

చాలా ఆనందాలని ఇచ్చావు నువ్వు నాకు ... చాలా బాధల్ని కూడా 
నువ్వు నన్ను .. నేను నిన్ను అర్ధం చేసుకున్నాం ... కొద్దో గొప్పో 
జ్ఞాపకాల, ప్రమాణాల, మాటల, రాత్రుల 
ఋణం ఇంకా తీర్చుకోవాలి నువ్వు 

ఇంకా ఈ ప్రేమ స్వార్ధమైనదే 
ఇంకా ఈ ప్రేమ స్వార్ధమైనదే

కొన్ని ప్రేమలు ఓడి పోయి శవాల్లా పడున్నాయి 
కొన్ని ప్రేమలు పాల రాతిలో పూడ్చబడి ఉన్నాయి 
ప్రేమ అనే మేఘానికి ఓర్పు అనే గాలి ని జత చేయడం 
కొన్ని ప్రేమలకే చెల్లిందేమో 

ఇంకా ఈ ప్రేమ స్వార్ధమైనదే 
ఇంకా ఈ ప్రేమ స్వార్ధమైనదే

నిభాయించి చూసా మర్చిపోయి చూసా .. నీ తో ఉంది చూసా నీకు దూరం వెళ్లి చూసా 
భరించి చూసా .. వచించి చూసా ... ఎదురీది చూసా .. తేలి కూడా  
ఈ ప్రేమ ఎంతైనా 
మందులేని జబ్బు కదా 

ఇంకా ఈ ప్రేమ స్వార్ధమైనదే 
ఇంకా ఈ ప్రేమ స్వార్ధమైనదే

ఈ ప్రేమ నన్ను విడువదు ... నేను నిన్ను వదలను 
నువ్వు కూడా తక్కువ కాదు కదా .. నువ్వు పట్టు విడువవు 
నువ్వు, నేను, ప్రేమ .. 
మన ముగ్గురం ముగ్గురమే 

అందుకే.. .  

ఇంకా ఈ ప్రేమ స్వార్ధమైనదే 
ఇంకా ఈ ప్రేమ స్వార్ధమైనదే

ఈనాడు ఆదివారం లో నా కథ 'గాజు గోడ'

కార్పొరేట్ ప్రపంచం లో గ్లాస్ సీలింగ్ అనే చేదు నిజం ఉంది. విమెన్ ప్రొఫెషనల్స్ ని ఒక స్థాయి ని మించి ప్రోమోట్ చెయ్యకపోవడం ... అంటే అప్పర్ లెవె...