సాగర సంగమం నేను చూసిన/చర్చించిన ప్రతి సందర్భానికి నాకు పది రూపాయలు ఎవరైనా ఇచ్చినట్టైతే ఈ పాటికి నేను కోటీశ్వరురాలిని అయిపోయేదాన్ని. అప్పుడు ఇదే బ్లాగ్ నేను కేరళ backwaters దగ్గర కూర్చొని రాసేదాన్ని. సాగర సంగమం గురించి సాగర సంగమం జరిగే చోట అన్నమాట!
కానీ నాకు ఆ పది రూపాయలు ఎవ్వరూ ఇవ్వలేదు. సినిమా మట్టుకు బోల్డు ఇచ్చింది.
తెలుగు సంస్కృతికి కన్యాశుల్కం ఎలాంటిదో సాగర సంగమం అలాంటిది అని జెనెరలైజ్డ్ స్టేట్మెంట్స్ నేను ఇవ్వను.
I can only say what it means to me.
నేను దీన్ని మొదటి సారి ఎప్పుడు చూశానో గుర్తు లేదు.... ఆవకాయ మొదటి సారి ఎప్పుడు తిన్నానో గుర్తు లేనట్టే.
కానీ ఇది జీవితం లో ఓ భాగం అయిపోయింది. ఇంటర్నెట్ వచ్చాక ఈ సినిమా మళ్ళీ ఒకటికి రెండు సార్లు చూసాను.
చాలా సార్లు సినిమా మొత్తం కాకుండా కొన్ని కొన్ని సీన్లు చూడటం అలవాటు.
ఓ కళాకారిణి గా చూసాను. నేను సినిమాల్లో పని చెయ్యడం మొదలు పెట్టాక ఓ టెక్నీషియన్ గా చూసాను.
అన్ని సార్లు చివరి సీన్ దగ్గర గొంతు choke అయిపోతుంది. ప్రతి సారి అవ్వక్కర్లేదు అంటుంది ఇగో. ఎమోషన్ ఒప్పుకోదు.
ఈ బాలు క్యారెక్టర్ మీద ఫస్ట్ లో జాలి ఉండేది. తర్వాత identify అయిపోవడం మొదలు పెట్టాను. ఆ తర్వాత కోపం. ఇలా ఉంటే ఎలా అయ్యా అనే బెంగ. ఈ ఎమోషన్స్ అన్నీ musical chairs లాగా మారుతూ ఉంటాయి తప్ప neutral గా మాత్రం ఉండలేకపోతాను.
మాధవి, రఘు ల లాగానే నేను కూడా బాలు ని అలా వదిలెయ్యలేకపోయాను.
అసలు బాలు ప్రాబ్లమ్ ఏంటి అని తెలుసుకోనిదే నాకు శాంతి లేదు అనిపించింది.
నేను, అక్కా విశ్వనాథ్ గారి ముందు రెండు మూడు సార్లు పాడాము వారి ఇంట్లో. పాట, సాహిత్యం, సంగీతం .. వీటికి సంబంధించిన చర్చ నడిచేది. బాలు విషయం నేనెప్పుడూ చర్చ కి పెట్టలేదు. ఒక కారణం ... అది అలా ఎందుకు రాశారు? ఇలా ఎందుకు రాశారు? బాలు లాంటి వ్యక్తి మీకు తెలుసా అని అడగటం నాకు నచ్చదు. ఆయన ఓ క్యారెక్టర్ సృష్టించి చెప్పవలసింది అంతా స్క్రీన్ మీద చెప్పేసారు. అర్ధం చేస్కోవడం మన వంతు అన్పించింది.
స్క్రీన్ రైటింగ్ తెలిసిన దానిగా బాలు ఓ ట్రాజిక్ హీరో అని తెలుసు.
రకరకాల కథానాయకులలో ట్రాజిక్ హీరోలు ఓ కేటగిరి.
వీళ్ళు స్వతహా మంచి వాళ్ళు. కానీ వీళ్ళలో ఓ లోపం ఉంటుంది .. అదే వారి పతనానికి దారి తీస్తుంది. దీన్నే ఫేటల్ ఫ్లా (fatal flaw) అంటారు.
అదేంటో జనాలకి కూడా ఈ characters నచ్చుతారు. నచ్చడం కరెక్ట్ మాట కాకపోవచ్చు. జనాల్ని ఈ characters బాగా ఎఫెక్ట్ చేస్తారు.
దేవదాసు నే తీస్కోండి ... ఎన్ని సార్లు తీస్తే అన్ని సార్లు చూసేస్తూ ఉంటారు దేవదాసు ని. ప్రతి తరానికోసారి దేవదాసు తీయాల్సిందే!
లోపాలు గల ఇంకో హీరో ... హామ్లెట్. గ్రీకు డ్రామాల్లో ఇలాంటి వాళ్ళు కోకొల్లలు. 'చివరకు మిగిలేది' లో దయానిధి కూడా అంతేగా.
మళ్ళీ మన బాలు విషయానికొస్తే కేవలం సినిమా కోసం సృష్టించిన tragic హీరో పాత్ర ఇతను.
(సాహిత్యం, నాటకం నుంచి వచ్చిన వాడు కాదు) ఇతని fatal flaw నాకు ఒకటి కాదు .. బోల్డు కనిపించాయి.
యువ బాలు దగ్గర మొదలు పెడదాం. ఇతనికి డాన్స్ అంటే పిచ్చి ఇష్టం. కానీ ఎంత సేపూ 'ఇంకా నేర్చుకోవాలి' అంటూ ఉంటాడు. ప్రదర్శనల గురించి ఆలోచించడు. వంటల బాబాయి డైలాగు కూడా ఉంటుంది పెళ్లి లో 'జన్మంతా వాడికి నేర్చుకోడానికే సరిపోదు' అని. మాధవి తండ్రి 'ఇతను ఇంత గొప్ప డాన్సర్ అని తెలిస్తే పెళ్లి లో ఇతని performance యే పెట్టించేవాళ్ళం కదా?' అన్నప్పుడు బాలు 'అంత వరకూ రాలేదండి .. ఇంకా నేను నేర్చుకుంటున్నాను' అంటాడు. మాధవి 'You are too modest' అంటుంది కూడానూ!
ఇతన్ని కర్తవ్యోన్ముఖుడ్ని చెయ్యడానికి పక్కన ఓ రఘు కావాలి. తల్లి ఇచ్చిన పాతిక రూపాయలు తీసుకుంటాడు. 'సిగ్గు లేదు? ఏదో ఉద్యోగం చేసి నువ్వు ఆవిడకి సంపాదించి ఇవ్వాల్సింది పోయి ఆవిడ ఇచ్చిన డబ్బులు తీస్కుంటావా?' అనే దాకా అతనికి ఉద్యోగం చెయ్యాలన్న దృష్టి లేదు. పాతికేళ్ళ తర్వాత శైలజ కి డాన్స్ నేర్పించడం కోసం అతన్ని ఊరు తీసుకెళ్తుంటే 'ఎవరికో నేను డాన్స్ నేర్పించడమేంటి?' అని రైలు దిగెయ్యబోతుంటే మళ్ళీ ఈ రఘు నే అతనికి కర్తవ్య బోధ చెయ్యాల్సి వస్తుంది.
తనకి ఎంతో ఇష్టమైన కళ ని pursue చెయ్యడానికే ఇతనికి ఎవరో ఒకరు moral support కావాలి ... ముందు తల్లి అన్నాడు. తల్లి పోయాక మాధవి. మాధవి వెళ్ళిపోయాక ఇంక కళ కి నీళ్ళొదిలేసాడు. నిజానికి కళ తల్లి ప్రేరేపించినందువల్ల నేర్చుకోలేదు. ఆమె కి అసలు ఆ డాన్స్ పేర్లే తెలియవంటుంది. అసలు కథక్ నేర్చుకోవడం లో పడి తల్లి ఊరికి వచ్చింది కూడా తెలీకుండా పోతుంది! చివరి నిముషం లో రైల్వే స్టేషన్ కి వెళ్తాడు.
ఇంక మాధవి. మాధవి అతనికి పరిచయం అవ్వక ముందునుంచే అతను కళా సాధకుడు. అసలు మాధవి కి అతని లో నచ్చినది, ఆమెని అతనికి చేరువ చేసింది కూడా అతని కళే. నృత్యం మీద అతనికున్న పట్టు, అతని passion. అంత ఇష్టమైన కళ ని ఎలా వదిలేసుకున్నాడు?
ఇంకో లోపం self -pity ... మాధవి, బాలు టైమర్ తో తీస్కున్న ఫోటో సరిగ్గా రాకపోతే 'మీ ఫోటో లో కూడా రాకపోతే ఇదేదో శాపమే' అంటాడు. అప్పటికే ఆమె కొన్ని అద్భుతమైన పిక్చర్స్ తీసి ఇచ్చింది కూడానూ! ఢిల్లీ డాన్స్ ఫెస్టివల్ చూడాలంటే నుదుటి రాత ని చూపించి 'ఉండాలండి' అంటాడు. తానో విధి వంచితుడిగా ఫీలవుతాడు సినిమా మొత్తం.
ఇక అతని అతి పెద్ద flaw ... అవకాశాలను అందుకోకపోవడం.
సినిమా డాన్స్ డైరెక్టర్ దగ్గర ఉద్యోగం గురించి నేను మాట్లాడను. అసలు అది బాలు కి తగ్గ ఉద్యోగం కానే కాదు.
Art critic కూడా అతనికి suitable job కాదు. అతను అతని కళ లో ఫెర్ఫార్మర్. Performers critics కాలేరు.
శైలజ గురువు అతనికి దొరికిన అవకాశాలన్నిటి లో కొంచెం బెటర్.
మాధవి చెప్పిన proposal కూడా బాగుంటుంది. తల్లి పోయాక అతను డల్ గా ఉంటే సింగర్ గా తను, పాటల రచయిత గా రఘు,డాన్సర్ గా బాలు ఓ ట్రూప్ గా ఏర్పడదామంటుంది మాధవి. అది పెద్దగా పట్టించుకోడు బాలు.
అన్నిటికంటే బెస్ట్ ఐడియా స్వయంగా బాలుదే. ఇండియా లో నృత్య రీతులన్నీ కలిపి భారతీయ నృత్యం అని ఓ నృత్య శైలి ని ప్రారంభిద్దామని. అది అతను విడవకండా సాధించి ఉంటే ఎంత బాగుండేది?
నాకు అన్నిటికంటే బాధ కలిగేది బాలు తల్లి పోవడం కాదు. అతను ఆ ఢిల్లీ డాన్స్ కచేరి కి వెళ్ళకపోవడం. ఆ నృత్య ప్రదర్శనని ఆవిడకి అంకితం చేసుంటే ఎంత బాగుండేది? ఆవిడ ఎక్కడున్నా ఎంత ఆనందించేది! పైగా అతని తల్లి పేరు, ఇతని పేరు మార్మోగిపోయుండేది! (సినిమా అక్కడే అయిపోయేది ... అది వేరే విషయం.)
అతను తాగుబోతు అయిపోయాడు అనేది నా లోపాల లిస్ట్ లో రాయను. వ్యసనం ఏదైతే నేమి. అసలు వ్యసనం వైపు నడిపేది ఓ escapism ... పలాయన వాదం. ఇది బాలు లో లోపం.
ఈ మొత్తం సినిమాలో ఆదర్శవంతమైన వ్యక్తి మాధవి. ఆమె జీవితమే తీస్కోండి. అసలు ఆమెని మొదట చూసినప్పుడు ఆమె పెళ్లి పెటాకులైంది ఎవరైనా అనుకుంటారా? నా మొగుడు నన్నొదిలేసాడురా దేవుడా అని ఆమె ఏడ్చింది లేదు ... చక్కగా అందంగా శుభ్రంగా తయారవ్వకుండా ఉన్నదీ లేదు .. బాధ పడింది లేదు. తను inspired గా ఉంటూ తన చుట్టూ ఉన్న వారిని కూడా inspire చేసింది మాధవి. పాతికేళ్ల తర్వాత బాలు వ్యసనపరుడు అయిపోయాడు అని తెలిసాక కూడా రఘు తాత్వికంగా ఏదో అంటే 'నిస్సహాయంగా కాలానికి ధర్మానికి వదిలెయ్యకూడదు' అని పట్టుబట్టి బాలు తో బాటు రఘుకి, సుమతి కి కూడా మంచిదయ్యే ఉపాయం ఆలోచిస్తుంది.
శైలజ తల్లి ని తప్పు పట్టి తనో, బాలునో తేల్చుకోమంటే సమాజానికి వెరవకుండా, mother సెంటిమెంట్లు పెట్టుకోకుండా 'ఎవరికి నా సాయం అవసరమో అక్కడే నేను ఉంటాను' అనేస్తుంది.
అసలు రఘు కూడా అంతే. స్నేహబంధాన్ని చివరి దాకా నిర్వహించాడు ... however difficult it was with Balu.
ఇంత మంది unconditional support గా ప్రేమించారు బాలు ని. అందరూ కోరుకుంది ఒక్కటే. అతన్ని స్టేజి మీద చూడటం. అసలు అతనకి కావాల్సింది కూడా అదే. చివర 'ఆ బాలకృష్ణుడ్ని నేనే' అన్నప్పుడు జనాలు చప్పట్లు కొడితే అప్పుడు బాలు కి ఈ విషయం తెలుస్తుంది.
కానీ అప్పటికే అతని జీవితం అయిపోయింది. ఇదే సీన్ లెక్కకి అందనన్నో సారి చూసిన నా గుండె మరో సారి పగిలిపోయింది.
